Vredesagenda 2014 ontrolt zich in oproep Paasmars

Aan het eind van de ochtend kwamen 20 mensen uit Noordrijn-Westfalen, Nedersaksen en Nederland in de Gronause binnenstad bij elkaar om de Paasmars voor te bereiden die dit jaar op Goede Vrijdag 18 april in Gronau gelopen zal worden. De voorliggende oproeptekst bevatte feitelijk de hele vredesagenda voor het komende jaar en zou bij wijze van spreken als nieuwjaarstoespraak dienst hebben kunnen doen. Hieronder volgt een eerste Nederlandse vertaling van die oproeptekst. Saillant detail is dat de vergadering plaatsvond op een steenworp afstand van het monument dat aan het Moltkeplein in Gronau aan “Unseren Helden” herinnert die in de Eerste Wereldoorlog zijn omgekomen.

De Muur langs de Bethlehem Boulevard

25 jaar geleden, in 1988, lokaliseerde Herman Finkers in zijn "Kroamschudd'n in Mariaparochie" het geboorteverhaal van Jezus in het Twentse Mariaparochie in plaats van Bethlehem. Hierop geïnspireerd werd in de "Serious Request"-periode van 19 t/m 24 december in Enschede een culturele kerstmarkt gehouden. De podia in de Grote Kerk, het Muziekcentrum en het Wilminktheater werden met elkaar verbonden door de "Bethlehem Boulevard".

Voor Enschede voor Vrede en de Oecumenische Vrouwengroep Twente-Bethlehem was dit aanleiding om aandacht te vragen voor het echte Bethlehem waar de "Boulevard" sterk gehinderd wordt door de acht meter hoge, alom aanwezig afscheidingsmuur. Eigenlijk was het de bedoeling om foto's van die afscheidingsmuur achter de ramen te hangen van het leegstaande pand recht tegenover de fastfood-locatie "De Muur" die eveneens langs de Bethlehem Boulevard loopt, maar de eigenaar van het pand was bang voor schade aan het gebouw dat hij twee weken later overigens ging verbouwen.

Verhalen van strijd en onrecht in het Heilig Land

Op maandagavond 9 december 2013 vond in de Wintertuin van de Wonne een door Enschede voor Vrede en de Oecumenische Vrouwengroep Twente-Bethlehem georganiseerde bijeenkomst met Verhalen van Vrede uit Palestina plaats. Verhalenvertellers waren Maarten van der Werf en Els du Rieu die beiden afgelopen najaar enige tijd in de Palestijnse gebieden zijn geweest.

Maarten van der Werf is lid van het Christian Peacemaker Team, zowel van de steunorganisatie van CPT in Nederland als van het veldteam in Hebron. Vanuit zijn eigen werkzaamheden heeft hij de afgelopen dagen met interesse gekeken naar de reis van minister Timmermans naar Hebron. Goed dat hij weigerde om onder begeleiding van het Israëlisch leger door Hebron heen te lopen. Het is ook mensonterend: Palestijnse burgers worden bij dit soort voor hotemetoten georganiseerde rondleidleidingen door het leger uit hun eigen straten weggejaagd waarna de hoogwaardigheidsbekleder door lege straatjes kan lopen. De leden van het CPT in Hebron hebben een hesje met de tekst CPT, een rood petje, een camera en mobiele telefoon als wapenrusting. In Hebron zit ook een officieel waarnemersteam van de EU. Daarnaast zitten in Palestina waarnemers van bijvoorbeeld de Wereldraad van Kerken (het Ecumenical Accompaniament Program in Palestine and Israel – EAPPI) en van de gezamenlijke Nederlandse ontwikkelingsorganisaties (United Civilians for Peace – UCP). Het verschil met deze andere teams is dat CPT met haar aanwezigheid niet alleen wil voorkomen dat de boel uit de hand loopt maar er ook voor wil zorgen dat het conflict transformeert.

Stille tocht voor Syrische christenen

Op 26 november 2013 vertrokken vier bussen met ruim 200 Syrische christenen uit vier Twentse steden naar Den Haag om daar hun stem te laten horen. Hun boodschap werd ondersteund door een verklaring van de burgemeesters van Enschede, Hengelo, Oldenzaal en Rijssen en door de commissaris van de koning van de provincie Overijssel.

Al meer dan twee jaar woedt in Syrië een gruwelijke strijd die begon als een protest voor vrijheid en democratie maar in de tussentijd is verworden tot een sektarische oorlog of beter gezegd: in een conflict waarin regionale machten onder aanvoering van de aartsvijanden Iran en Saoedi-Arabië een oorlog uitvechten op Syrische bodem met Rusland en China aan de ene kant en Amerika en Europa aan de andere kant op de achtergrond.

Vredesactivisme 2.0

In het kader van de landelijke Vredesweek 2013 met als motto "Act for Peace" organiseerden Enschede voor Vrede en de Wetenschapswinkel aan de Universiteit Twente op woensdagavond 25 september een minisymposium over Vredesactivisme 2.0: welke rol spelen sociale media in de vredesacties hier en elders. Hieronder een inhoudelijk verslag:

 

Het tijdens een eerdere Vredesweek-activiteit gerezen probleem om te weten wat er precies leeft bij de groepen waarmee je samen denkt te werken was toevallig ook het vertrekpunt van de inleiding van Evert Jan Grit (IKV Pax Christi) diezelfde woensdagavond bij het mini-symposium “Vredesactivisme 2.0”. Een aantal jaren geleden was hij binnen de NGO-wereld werkzaam in de Palestijnse gebieden en wel met seculiere, westers georiënteerde lokale organisaties. Uit deze NGO’s werden verkiezingswaarnemers gerekruteerd en al deze collega’s waren volledig verrast en verkeerden in shock toen uit de uitslag bleek dat Hamas de verkiezingen in Gaza had gewonnen. Daar hadden ze niet op gerekend. Volgens Grit kwam dit omdat zij de hele wereld van de sociale media hadden genegeerd en dat feitelijk nog steeds deden. Op die sociale media vindt de onderlinge communicatie plaats over datgene dat de reguliere media niet willen of niet mogen brengen. Grit maakt zich er sindsdien sterk voor dat NGO’s zich meer aan die sociale media gelegen laten liggen en daarin ook de kracht erkennen van ondergrondse sociale bewegingen in veelal autoritair geregeerde staten waar corruptie, ook in de media, welig tiert.

Het Nabije, Midden en Verre Oosten in het gemeentelijk vredesbeleid

Op Prinsjesdag 17 september 2013, één week voor de landelijke Vredesweek en met het oog op de programma's die verschillende politieke partijen in de gemeente Enschede aan het schrijven zijn voor de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart 2014, bood Enschede voor Vrede deze politieke partijen een 18-tal "programmapunten voor een gemeentelijk vredesbeleid" aan. Drie punten daarvan hebben expliciet betrekking op het nabije, midden en verre oosten:

Enschede is een grensstad met meer dan 160 verschillende nationaliteiten in huis. Dit laatste vooral dankzij de aanwezigheid van Universiteit Twente en met name het ITC in de stad, maar de aanwezigheid van grote gemeenschappen afkomstig uit Turkije en het Midden-Oosten hangen nauw samen met het aantrekken van gastarbeiders in het verleden en met de gespannen politieke situatie in de betreffende regio. Dat alles moet wel leiden tot een grote internationale betrokkenheid, zowel met steden en instellingen direct over de grens als op grotere afstanden. Ook het schenken van aandacht aan de achtergronden van de verschillende gemeenschappen en aan de wijze waarop we in deze stad met elkaar omgaan vormt een belangrijk bestanddeel van een gemeentelijk vredesbeleid.

De toekomst van Twente en Turkije is meer dan arbeidsmigratie en vakantie

In de Roskam van 23 augustus 2013 stond onder de kop "Turkse vrouw wijst weg van Hatay tot in Twente" van Myra Koomen. De ondertitel luidde "Toekomst van Twente, Nederland en Europa staat op het spel". De maanden daarvoor, toen de uit Turkije afkomstige bevolking van Twente ditzelfde probeerde duidelijk te maken, besteedden de Twentse media daar echter nauwelijks aandacht aan. Kennelijk is wat je van ver haalt lekkerder. Vandaar onderstaande reactie die echter niet geplaatst werd.

“Wie verre reizen maakt, kan veel verhalen.” En in de Roskam van 23 augustus 2013 laat Myra Koomen zien dat zo’n verhaal over een vakantietrip naar de oostkust van de Middellandse Zee meer diepgang krijgt als je ter plekke met mensen kunt spreken over actuele ontwikkelingen in politiek en samenleving. Dat blijkt nogal wat te zijn; ze moet er naar eigen zeggen nog van bijkomen. De “Twents-Turkse vrouwen” waarmee ze op vakantie is geweest hebben haar in aanraking gebracht met een uiterst multiculturele provincie van Turkije, die economisch veel te lijden heeft van de oorlog in buurland Syrië. Ook krijgt ze te horen dat de bevolking hier “minder positieve gevoelens” heeft over premier Erdogan die een conservatief-islamitische politiek voert waardoor vrouwenrechten in Turkije onder druk komen te staan. Turkije staat, zo heeft ze ervaren, op het kruispunt van twee wegen. Kiest ze voor aansluiting bij de islamitische Arabische wereld (ook wel het herstel van het Ottomaanse Rijk genoemd) of voor het lidmaatschap van de moderne Europese wereld? Myra Koomen zou het wel weten: voor Europa natuurlijk. In de lijn van Atatürk, de stichter van het moderne Turkije.